tszuwa

Haftarat Wajikra

Iszajahu | Iz 43, 21 – 44, 23

W haftarze do parszy wajikra prorok Iszaja karci Żydów za odwrócenie się od służby HaSzem i zaprzestanie składania Mu ofiar. Jest to bezpośrednie nawiązanie do słów parszy, która otwiera księgę poświęconą kultowi ofiarnemu.

Iszaja krytykuje naród Israela za porzucenie Boga i oddawanie pokłonów bożkom. W imieniu Boga prorok nakłania swoich współbratyńców do powrotu do HaSzem, który obiecuje wybaczyć grzeszne postępowanie:

Haftarat Szabat Szuwa

Hoszea | Oz. 14, 2 – 10 
Micha | Mi 7, 18 – 20;  
Joel | Jl 2, 15 – 17 

Szabat, który wypada między świętem Rosz Haszana a Jom Kipur nazywany jest Szabat Szuwa. Nazwa pochodzi od pierwszych słów proroctwa Hoszei, które czyta się w tym dniu: Szuwa Israel ad Haszem Elokecha – „Wróć, Israeluת do Haszem Boga twojego!” 

Haftara na ten dzień składa się z trzech fragmentów pism prorockich, które mówią o idei tszuwy, czyli skruchy, powrotu na ścieżkę Tory. Oprócz Hoszei, autorami proroctw są także Micha (Micheasz) i Joel. 

Okres między Rosz Haszana a Jom Kipur nazywany jest dziesięcioma dniami tszuwy, gdyż jest to czas na autorefleksję i przygotowanie się na dzień sądu i oczyszczenia w Jom Kipur. Haftara odczytywana w Szabat jest kolejnym narzędziem, które ma nam pomóc w procesie tszuwy. 

Haftarat Tlat de-Puranuta: Chazon Iszajahu

Iszajahu | Iz 1, 1 – 27

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy dewarim, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.  

Haftarat Pesach – dzień pierwszy i drugi

Sefer Jehoszua | Jz 5, 2 – 6, 1

Sefer Melachim Alef | 2 Krl 23, 1 – 9. 21 – 25

Haftara odczytywana w pierwszy dzień Pesach pochodzi z Sefer Jehoszua (Jozuego). Mówi ona o tym, jak lud Israela, zaraz po przekroczeniu rzeki Jarden, której wody osuszył Haszem, przygotowują się do podboju ziemi Kenaan.

Haftara odczytywana w drugi dzień Pesach pochodzi z Sefer Malachim Bet (2 Królewska) i opisuje pierwsze świętowanie Pesach pod tym, gdy król Josziahu odkrył zwój Tory i przeprowadził reformację religijną.

Haftarat Szabat ha-Gadol

Malachi 3, 4 – 24

 Szabat, który wypada przed świętem Pesach nazywany jest Wielkim Szabatem – Szabat ha-Gadol. W tym dniu, zamiast haftary do parszy mecora, czytamy specjalny fragment z księgi proroka Malachiego.

Malachi był ostatnim z Trej Asar – Dwunastu Proroków Mniejszych.

W swoich naukach prorok ostrzega przed nadejściem dnia sądu i kary za grzechy. Oto, na jakie przewinienia Haszem szczególnie zwróci uwagę i przeciwko komu będzie świadczył:

Haftarat Caw

Jirmejahu 7, 21 – 8, 3; 9, 22 – 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty – oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Haftarat Ki Tisa

Melachim Alef | 1Krl 18, 1 – 39

Paraszat ki tisa przedstawia historię grzechu Złotego Cielca. Jest to z pewnością najsłynniensza opowieść związana z awoda zara (bałwochwalstwem), lecz, niestety, nie jedyna. Naród żydowski zmagał się pokusą służeniu obcym bogom nie tylko wkrótce po wyjściu z Egiptu, lecz także znacznie później – aż do Wygnania Babilońskiego.

W haftarze do parszy ki tisa spotykamy proroka Eliahu, który, podobnie jak Mosze, próbuje skłonić ludzi do zaprzestania służenia obcym bogom – szczególnie Baalowi i Asztarze, kultom rozpowszechnionym w jego czasach.

Haftarat Tecawe

Jechezkel | Ez 43, 10 – 26

 W haftarze do parszy tecawe, prorok Jechezkel przedstawia nam wspaniałą wizję ołtarza, jaki zostanie wybudowany w Trzeciej Świątyni przez Mesjasza. Jest to bezpośrednim odwołaniem do parszy, w której czytamy o poświęceniu ołtarza w Miszkanie (Przybytku na pustyni).

Jechezkel żył w czasie, gdy Babilończycy zniszczyli pierwszy Beit Hamikdasz. Wkrótce później doznał on wizji Świątyni, jaką zbuduje Maszjiach (Mesjasz).

Haftarat Wajece

Hoszea | Oz 12, 13 – 14, 10

Haftara do parszy wajece pochodzi z proroctw Hoszei.

Już po przeczytaniu pierwszych słów proroctw, widzimy związek z parszą: prorok wraca do początków życia Praojca Jaakowa, jako początków całego narodu. Przypomina, jak uciekł on do Aramu, gdzie służył przy owcach za żonę (Rachel).

Hoszea następnie w ostrych słowach krytykuje Efraima. Wprawdzie Efraim nie był rodzonym synem Jaakowa, lecz Josefa, jednak na łożu śmierci Jaakow adoptował Efraima i Menaszego. W ten sposób stali się oni ojcami dwóch plemion.

Przewiń do góry