bałwochwalstwo

Haftarat Wajikra

Iszajahu | Iz 43, 21 – 44, 23

W haftarze do parszy wajikra prorok Iszaja karci Żydów za odwrócenie się od służby HaSzem i zaprzestanie składania Mu ofiar. Jest to bezpośrednie nawiązanie do słów parszy, która otwiera księgę poświęconą kultowi ofiarnemu.

Iszaja krytykuje naród Israela za porzucenie Boga i oddawanie pokłonów bożkom. W imieniu Boga prorok nakłania swoich współbratyńców do powrotu do HaSzem, który obiecuje wybaczyć grzeszne postępowanie:

Haftarat Tlat de-Puranuta: Szim’u Dwar Haszem

Irmejahu 2, 4 – 28; 3,4 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parsziot matot-mas’ej, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.   

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między postem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie. 

Haftarat Tlat de-Puranuta: Diwrej Irmejahu

Irmejahu | Jr 1, 1 – 2, 3 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy pinchas lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.

Haftarat Balak

Micha | Mi 5, 6 – 6, 8 

Haftara do parszy balak czerpie z nauk proroka Michy. Pociesza on „resztki Jaakowa” na wygnaniu, że choć mogą się czuć jak kropelki rosy rozproszone pośród narodów, to jednak zostaną odrodzeni dzięki Haszem. 

Micha obiecuje, że nastąpi wspaniała przemiana ze słabego i rozproszonego narodu w potężny lud na podobieństwo lwa. Haszem poprowadzi ich od słabości ku sile. Prorok obiecuje, że nastaną czasy, gdy Israel będzie w stanie pokonać swych wrogów.  

Jednak nawet w tym pocieszeniu kryje się pouczenie ze strony Michy. Przestrzega przed pokładaniem zaufania w bożkach i mamiących słowami wróżbitach. W czasie sądu boskiego, wszystkie posążki, ołtarze i ludzie im służący zostaną zniszczeni.  

Haftarat Bemidbar

Hoszea | Oz 2, 1 – 22

Proroctwo, które zostało wybrane jako hafatara do parszy bamidbar, wyraża pocieszenie dla narodu żydowskiego. Hoszea, w imieniu Boga, obiecuje, że naród Israela będzie tak liczny, jak ziarenka piasku na plaży. Przeminą czasy, gdy byli nazywani Nie-Mój-Naród (Lo Ami) i od tego momentu będą znani, jako Dzieci-Żywego-Boga (Bnej E-l Chaj).

Dodatkowo, prorok zapowiada zjednoczenie między podzielonym narodem. Jehuda i Israel zejdą się i wybiorą nad sobą jednego przywódcę.

Hoszea wzywa, aby braci wołać Mój-Naród (Ami), a siostry Miłościwie-Przyjęta (Ruchama).aniałe odwrócenie losu, gdy naród żydowski powróci w miłości do Haszem.

Haftarat Bechukotaj

Irmejahu | Jr 16, 19 – 17, 14

 Nauki z Księgi Irmejahu, które zostały wybrane na haftarę do parszy bechukotaj, można podzielić na trzy części.

W pierwszej, Irmejahu wyraża wdzięczność i radość za to, że Bóg jest zawsze przy nim. Haszem jest dla niego skałą i schronieniem w chwilach trudnych. Prorok wyraża zdumienie, że ludzie mogą kierować swe myśli ku nieistejącym „nie-bogom”, lecz wie, iż pewnego dnia pojmą oni pełną moc i potęgę Haszem.

W drugiej części, prorok kieruje ostre słowa ku Jehudzie, krytykując oddanie jej ludu bałwochwalczym praktykom na wzgórzach i ołtarzach.

Bóg, poprzez Swego proroka, ostrzega, że z własnej winy Jehuda straci zimię, którą otrzymała w dziedzictwo. Swym zachowaniem ludzie wzbudzili gniew Haszem i dlatego ukarze ich, zsyłając na nich niewolnictwo w ziemi, której nie znają.

Haftarat Pesach – dzień pierwszy i drugi

Sefer Jehoszua | Jz 5, 2 – 6, 1

Sefer Melachim Alef | 2 Krl 23, 1 – 9. 21 – 25

Haftara odczytywana w pierwszy dzień Pesach pochodzi z Sefer Jehoszua (Jozuego). Mówi ona o tym, jak lud Israela, zaraz po przekroczeniu rzeki Jarden, której wody osuszył Haszem, przygotowują się do podboju ziemi Kenaan.

Haftara odczytywana w drugi dzień Pesach pochodzi z Sefer Malachim Bet (2 Królewska) i opisuje pierwsze świętowanie Pesach pod tym, gdy król Josziahu odkrył zwój Tory i przeprowadził reformację religijną.

Haftarat Szabat Para

Jechezkel | Ez 36, 16 – 38.

Szabat Para to Szabat, który wypada przed Szabat haChodesz Nisan. W dodatku do odpowiedniej parszy tego dnia, odczytuje się jako maftir (ostatnie czytanie z Tory) fragment z księgi Bemidbar (Lb 19, 1 – 22), który opisuje rytuał czerwonej jałówki (para aduma).

Popiół z czerwonej jałówki był mieszany z wodą i służył do duchowego oczyszczenia osób, które miały kontakt z ciałem zmarłego. Fragment ten odczytywany jest przed Rosz Chodesz Nisan jako przypomnienie, gdyż tylko osoby czyste duchowo mogły spożywać ofiarę pesachową. Dzięki temu osoby, które planowały pielgrzymkę do Jerozolimy na święto Pesach, mogły oczyścić się, jeśli tego wymagały.

Haftarat Caw

Jirmejahu 7, 21 – 8, 3; 9, 22 – 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty – oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Haftarat Ki Tisa

Melachim Alef | 1Krl 18, 1 – 39

Paraszat ki tisa przedstawia historię grzechu Złotego Cielca. Jest to z pewnością najsłynniensza opowieść związana z awoda zara (bałwochwalstwem), lecz, niestety, nie jedyna. Naród żydowski zmagał się pokusą służeniu obcym bogom nie tylko wkrótce po wyjściu z Egiptu, lecz także znacznie później – aż do Wygnania Babilońskiego.

W haftarze do parszy ki tisa spotykamy proroka Eliahu, który, podobnie jak Mosze, próbuje skłonić ludzi do zaprzestania służenia obcym bogom – szczególnie Baalowi i Asztarze, kultom rozpowszechnionym w jego czasach.

Przewiń do góry