Rita Levi – Montalcini: neurobiolożka i laureatka Nagrody Nobla

Profesor Levi – Montalcini była wybuchową mieszanką geniuszu i pasji. Nikt i nic nie były w stanie zatrzymać jej pracy naukowej. Ani konserwatywny w swych poglądach ojciec, ani faszyści Mussoliniego, ani bombardowania aliantów, ani seksizm środowisk naukowych. Jej umysł domagał się odpowiedzi, a dzięki jej wytrwałości i błyskotliwości, dziś badacze różnych chorób o podłożu neurologicznym są bliżej odnalezienia skutecznych form leczenia.

Rita Levi-Montalcini urodziła się w Turynie we Włoszech, 22. kwietnia 1909 r w rodzinie Żydów sefardyjskich. Jej ojciec – Adamo Levi, był inżynierem-elektrykiem i matematykiem, a matka – Adele – była malarką. Rita miała jeszcze trójkę rodzeństwa: najstarszego brata Gino, który został architektem, siostrę Annę oraz siostrę-bliźniaczkę Paolę, która zostanie znaną artystką.

Początkowo Adamo Levi sprzeciwiał się studiom wyższym córek, gdyż obawiał się, że pokrzyżują one ich szanse na bycie dobrymi żonami i matkami. Nie uważał, aby kobiety powinny szukać pracy lub zajęć poza domem. Pomimo tego w końcu zgodził się, aby Rita rozpoczęła studia medyczne na Uniwersytecie w Turynie. To właśnie wtedy zafascynowała się strukturą komórkową tkanek i poznała metodologię ich studiowania.

© BECKER MEDICAL LIBRARY, WASHINGTON UNIVERSITY SCHOOL OF MEDICINE

Gdy w 1936 r. zakończyła z wyróżnieniem medycynę, rozpoczęła studia z neurologii i psychiatrii. Nadejście roku 1938 pokrzyżowało jej plany. Po wprowadzeniu przez Mussoliniego faszystowskich praw rasowych, zabroniono Żydom pracy na uniwersytecie oraz w wielu innych zawodach. Prawa te uniemożliwiły Ricie Levi-Montalcini pracować jako lekarz w czasie II wojny światowej, lecz nie powstrzymały kompletnie jej badań, a zaledwie je zwolniły. Rita była zbyt zafascynowana swymi badaniami, aby móc je przerwać. Stworzyła małe laboratorium w swojej sypialni i przeprowadzała badania na kurzych embrionach. Jako Żydówka, nie mogła publikować wyników swych badań we włoskich pismach naukowych, lecz dzięki wsparciu Watykanu, opublikowała kilka za granicą.

Włoska badaczka coraz bardziej skupiała się na naturze neuronów, a szczególnie pragnęła poznać tajniki ich wzrostu w rozwoju embrionalnym. Nawet alianckie bombardowania nie zatrzymały jej pracy – gdy razem z rodziną uciekła z Turynu na wieś, ponownie stworzyła proste laboratorium i kontynuowała swe badania kurzych embrionów.

 

© BECKER MEDICAL LIBRARY, WASHINGTON UNIVERSITY SCHOOL OF MEDICINE

 

>
Przede wszystkim nie bójcie się trudnych chwil w życiu. Z nich zradza się to, co najlepsze.
— Rita Levi-Montalcini

Po wojnie krótko pracowała jako lekarka w alianckim obozie przejściowym, aby wkrótce udać się do Stanów Zjednoczonych na zaproszenie Victora Hamburgera. Był on zaintrygowany wynikami jej badań, gdyż przeczyły jego własnym. Przeprowadzone wspólnie eksperymenty wsparły wnioski Rity Levi-Montalcini. Profesor Hamburger, który był kierownikiem wydziały zoologii na Uniwersytecie Waszyngtona w St. Louis, zaproponował Ricie, aby do niego dołączyła i zaczęła tam wykładać. Pozostała tam przez kolejne 26 lat, kontynuując swe badania nad neuronami i komórkami rakowymi.

>
Postęp zależy od naszego mózgu. To, co w naszym mózgu jest najważniejsze, czyli kora nowa, musi być użyte do pomagania innym, a nie tylko do dokonywania nowych odkryć.
— Rita Levi-Montalcini

Przez wiele lat jej współpracownikiem był Stanley Cohen i razem szukali „czynniku wzrostu”. W czasie tych badań odkryli substancję, którą nazwali czynnikiem wzrostu nerwów (Nerve Growth Factor – NGF), za które to odkrycia otrzymali wspólnie Nagrodę Nobla z Medycyny w 1986 r. Czynnik ten jest odpowiedzialny za rozwój i organizację komórek nerwowych. Ich odkrycie było bardzo ważne dla badań nad rakiem oraz chorobą Parkinsona i innymi schorzeniami neurologicznymi.

 

 

Rita Levi-Montalcini założyła także laboratorium w Rzymie i zaangażowała się z działalność akademicką w swojej ojczyźnie.

W 1987 r. otrzymała najwyższe oznaczenie naukowe w Stanach Zjednoczonych: National Medal of Science. Stała się też pierwszą kobietą członkinią Papieskiej Akademii Nauk w Rzymie.

>
Mój wzrok się pogorszył, słuch również. W czasie konferencji nie widzę wyświetlanych materiałów i nie czuję się zbyt dobrze.
Ale obecnie myślę więcej, niż gdy miałam dwadzieścia lat.
Ciało robi, co chce.
Nie jestem ciałem: jestem umysłem.
— Rita Levi-Montalcini

© BECKER MEDICAL LIBRARY, WASHINGTON UNIVERSITY SCHOOL OF MEDICINE

© Patrizia Genovesi

© BECKER MEDICAL LIBRARY, WASHINGTON UNIVERSITY SCHOOL OF MEDICINE

© BECKER MEDICAL LIBRARY, WASHINGTON UNIVERSITY SCHOOL OF MEDICINE


CC

CC

Medycyna i neurologia nie były jedynymi zainteresowaniami Rity Levi-Montalcini. Na emeryturze zaangażowała się w walkę z głodem na świecie. W 1999 r. została ambasadorką FAO (Food and Agriculture Organization) przy ONZ. W 2001 r. włoski senat uhonorował ją dożywotnim tytułem senatorki.

Rita Levi-Montalcini zmarła 30. grudnia 2012 r. w wieku 103 lat.

Jej życie zainspirowało wielu – szczególnie dla młodych dziewcząt marzących o karierze naukowej jest ona wspaniałym wzorem do naśladowania. W internecie możemy także znaleźć wiele artystycznych wyrazów podziwu i wdzięczności za odkrycia, które pomagają nam wszystkim. Poniżej zobaczcie przykłady takich prac:

 

Matteo Farinella

via

Rita Levi – Montalcini: neurobiolożka i laureatka Nagrody Nobla
Przewiń do góry