Gertrude B. Elion – chemiczka, farmakolożka i laureatka Nagrody Nobla

Gertrude Belle Elion urodziła się w 1918 r. w Nowym Jorku. Jej rodzice byli imigrantami – ojciec pochodził z Litwy, a matka z Polski. Dzieciństwo spędziła pochłaniając książki i z pasją udzielając się we wszystkich przedmiotach. Na wybór kierunku dalszych studiów miała duży wpływ tragiczna choroba jej dziadka, który zmarł na raka. To wtedy młoda Gertrude postanowiła uczyć się czegoś, co mogłoby jej pomóc w walce z tą straszną chorobą. 

 


via

via

Po krachu na giełdzie w 1929 r., jej rodzina mocno zubożała i gdyby nie to, że Hunter College był dostępny bez opłat, mogłaby nie być w stanie dalej studiować. Po zakończeniu tych studiów, Gertrude napotkała ogromne problemy z kontynuowaniem nauki lub uzyskaniem pozycji w jakimkolwiek laboratorium lub instytucji badawczej. W tym czasie, kobiety nie były postrzegane jako właściwe kandydatki do pracy w naukach ścisłych.  

Przez przypadek Gertrude dowiedziała się o chemiku, który szukał asystenta do swojego laboratorium. Przez pewien czas pracowała tam za darmo, dla pozyskania doświadczenia. Gdy w końcu zaczęła zarabiać, odkładała wszystko, aby móc rozpocząć studia magisterskie z chemii. Była tam jedyną kobietą, ale jak sama mówiła, nie była z tego powodu źle traktowana. Przez dwa lata pracowała w ciągu dnia jako nauczycielka chemii i fizyki w liceum, a nocami i w weekendy studiowała i robiła badania. W końcu udało jej się zdobyć tytuł magistra chemii w 1941 r. 

W czasie wojny, dzięki zapotrzebowaniu na chemików, z łatwością udało jej się znaleźć pracę w laboratorium przy fabryce. Jednak nie była to praca odkrywcza i Gertrude szybko znudziła się ciągle powtarzanymi identycznymi działaniami. Po pewnym czasie intensywnie rozpoczęła poszukiwania pracy w laboratorium badawczym. To właśnie wtedy rozpoczęła swą karierę w laboratorium profesora George’a Hitchingsa. Naukowiec ten dostrzegł ogromny potencjał w Gertrude, która z pasją chłonęła nową wiedzę. Pod okiem profesora, Gertrude mogła się rozwinąć naukowo. Od chemii organicznej przeszła do badań w zakresie mikrobiologii, a potem biochemii, farmakologii, immunologii, a w końcu – wirusologii.  

Praca w laboratorium nie wystarczała Gertrude i pragnęła ona także zdobyć doktorat. Rozpoczęła studia wieczorowe, ale po kilku latach długich dojazdów i studiowania zdalnego, uniwersytet postawił ultimatum: musi albo zrezygnować z pracy i przejść na studia w pełnym wymiarze godzin, albo przerwać program. Gertrude podjęła decyzję, która zaważyła na całym jej życiu: postanowiła pozostać w laboratorium i pożegnać się z marzeniami o doktoracie. Po wielu latach, Gertrude otrzyma kilka doktoratów honoris causa, które utwierdzą ją, że była to właściwa decyzja. 

 


via

via


Gertrude Elion z profesorem Georgem Hitchingsem.  via

Gertrude Elion z profesorem Georgem Hitchingsem. via

Gertrude zaangażowała się całą sobą w pracę w laboratorium profesora Hitchingsa. Badała tam nowe idee świata biologii, chemii i medycyny, testowała tajniki kwasów nukleinowych (RNA i DNA). Jej głównym obiektem zainteresowania były puryny oraz inne skondensowane pierścienie pirymidyny. Wysiłki jej zespołu badaczy przynosiły nie tylko satysfakcję naukową, ale przede wszystkim oznaczały nowe leki w walce z najcięższymi chorobami. Jej pierwszym znaczącym odkryciem był związek puryny (znany jako MP), który blokował tworzenie się komórek białaczki. Niestety, nowy lek okazał się jedynie tymczasowym ratunkiem, co jednak jedynie mobilizowało Gertrude do jeszcze cięższej pracy. 


via

via


via

via


GElion_LIFE_asset29.jpg


GElion_DISCOVERY_asset40.jpg

Wiele lat wysiłku i sukcesów w pracy badawczej przyniosły uznanie i otworzyły przed Gertrude wiele drzwi. W 1967 r. została ona mianowana Kierowniczką Departamentu Terapii Eksperymentalnych, gdzie pracowała aż do przejścia na emeryturę w 1983 r. Laboratorium to przekraczało granice między różnymi gałęziami nauki. Wykorzystywano tam wiedzę z zakresu chemii, enzymologii, farmakologii, immunologii i wirusologii. Takie podejście umożliwiało opracowywanie nowych leków. Jej odkrycie antywirusowego leku acyklowiru (używanego w walce z AIDS jako AZT, ospą wietrzną, półpaścem i wirusami z rodzaju Herpes) był prawdziwą rewolucją – do tego czasu naukowcy wątpili, że jest w ogóle możliwym stworzenie leku zabijającego wirusy, który nie byłby równocześnie zabójczy też i dla człowieka.  


Gertrude B. Elion wraz z profesorem Georgem Hitchingsem przed budynkiem Burroughs Wellcome.  Via

Gertrude B. Elion wraz z profesorem Georgem Hitchingsem przed budynkiem Burroughs Wellcome. Via

We współpracy z Georgem H. Hitchingsem opracowała takie leki, jak azatioprynę, acyklowir i AZT, które zwalczają m.in. białaczkę, gościec, malarię i wirusy z rodzaju Herpes otrzymała w roku 1988, razem z Hitchingsem, Nagrodę Nobla. Leki te powstały dzięki wieloletnim badaniom nad związkami purynowymi. Nazwisko Gertrude Elion pojawia się w czterdziestu pięciu patentach na leki ratujące życie lub umożliwiające życie z chorobą. 


Gertrude B. Elion otrzymuje Nagrodę Nobla w dniu 10. grudnia 1988 r. z rąk króla Szwecji Karla XVI Gustawa za osiągnięcia w medycynie i farmakologii.

Gertrude B. Elion otrzymuje Nagrodę Nobla w dniu 10. grudnia 1988 r. z rąk króla Szwecji Karla XVI Gustawa za osiągnięcia w medycynie i farmakologii.

Gertrude była również pierwszą osobą, która opisała różnicę w metabolizmie komórek zdrowych i rakowych. Jej środek immunosupresyjny umożliwił przeprowadzenie pierwszej transplantacji serca w 1967 r.  

Gertrude B. Elion współpracowała w Narodowym Instytutem Raka i innymi organizacjami i instytucjami związanymi z walką z rakiem. Jednak jej zainteresowania naukowe wykraczały poza badanie nowotworów – była również zaangażowana w międzynarodowej walce z malarią i chorobami tropikalnymi. Badała również kwestie związane z transplantologią i należała do wielu stowarzyszeń i organizacji naukowych.  

 


via

via

 

Gertrude B. Elion – chemiczka, farmakolożka i laureatka Nagrody Nobla
Przewiń do góry