Chajim Nachman Bialik – poeta, tłumacz i wydawca

Chajim Nachman Bialik (חיים נחמן ביאליק) urodził się w małej wsi pod Żytomierzem, na Wołyniu, w 1873 r. Po wczesnej śmierci ojca, wychował go religijny dziadek, u którego otrzymał tradycyjne żydowskie wykształcenie. Jako nastolatek studiował w słynnej wołożyńskiej jesziwie, choć jego pragnieniem było nie tylko wzbogacić wiedzę talmudyczną, ale także zamieszkać w dużym mieście, aby poznawać literaturę europejską. Chajim został zwolennikiem ruchu odrodzenia żydowskiego (Haskali), opuścił jesziwę i przeniósł się do Odessy. Pod koniec XIX w. miasto to było centrum nowoczesnej kultury żydowskiej. Zarabiał ucząc hebrajskiego, równocześnie studiując język rosyjski i niemiecki.  

 

Chajim Bielik popierał ruch syjonistyczny i wstąpił do Chowewej Cijon, wspierającej emigrację do Erec Israel. Po poślubieniu Mani Awerbuch w 1893, przez kilka lat tułał się po ziemiach zaboru rosyjskiego, mieszkając przez pewien czas w Sosnowcu, Warszawie oraz u teścia w pobliżu Kijowa. W końcu wrócił do Odessy, gdzie rozkwitła jego działalności literacka i społeczno-polityczna.  

Przez następne dwadzieścia lat, Bialik publikował swoje wiersze, prozę i tłumaczenia. Po pogromie w Kiszyniowie, został wysłany, aby przeprowadzić wywiady z ocalonymi. Wizyta w mieście i rozmowy z miejscowymi Żydami zrobiły na nim ogromne wrażenie, pod ich wpływem napisał poruszający poemat „Miasto Mordu”. Potępiał w nim bierność żydowskich mieszkańców Kiszyniowa wobec antysemickiej przemocy, nawołując do samoobrony.  


default.jpg

 

W czasie zamieszkiwania w Odessie, Bialik zajął się także działalnością wydawniczą i tłumaczeniem klasycznych dzieł europejskich na hebrajski. Publikował swoje wiersze w jidysz i po hebrajsku, zdobywając sławę wybitnego poety. W tym czasie opublikował także (we współpracy z Ravnitzkim) zbiór opowieści i agadot talmudycznych – „Księgę Legend (Sefer ha-agada)„. Zredagował także poezję średniowiecznych poetów sefardyjskich – Szlomo Ibn Gabirola i Moszego ben Ezry, i rozpoczął współczesny komentarz do Miszny. Niestety, udało mu się to jedynie w odniesieniu do jednego z sześciu porządków – Zeraim


Bialik-songs.jpg


Hayyim_Nahman_Bialik_1923.jpg


158.jpg

 


chaim-nachman-bialik-krakow-1931-nac.jpg

 

W wyniku zmiany sytuacji politycznej i nacisków ze strony władz ZSRR, Chajim Nachman Bialik przeniósł się do Berlina, gdzie aktywnie zaangażował się w społeczności żydowskiej, szczególnie pracując dla hebrajskojęzycznych publikacji. Po kilku latach, Bialik przeniósł swoje wydawnictwo Dwir do Tel Awiwu, gdzie zamieszkał. Cieszył się tam ogromną popularnością i zajmował ważne miejsce w świecie kultury i literatury hebrajskiej.  


Bejt Bialik w latach dwudziestych (L) oraz współcześnie (P).

Bejt Bialik w latach dwudziestych (L) oraz współcześnie (P).


1200px-Bialik_House.jpg

Dom, w którym mieszkał, nazywany jest „Bejt Bialik” i dziś mieści się tam muzeum i centrum literackie. W ostatnich latach życia poświęcił się promowaniu literatury hebrajskiej – zarówno średniowiecznej, jak i współczesnej, pisaniu poezji dla dzieci i kreatywnej adaptacji legend i opowieści o biblijnych królach żydowskich. 

Chajim Nachman Bialik zmarł w 1934r. w wyniku nieudanej operacji. Pochowany został w Tel Awiwie.  

Do dziś jego poezja i działalność literacka są ważną częścią kultury Izraela. Uważa się, że swoją twórczością przyczynił się do rewitalizacji języka hebrajskiego.     

Chajim Nachman Bialik – poeta, tłumacz i wydawca
Przewiń do góry