Biografie

Sara Szenirer – nauczycielka, mentorka i rewolucjonistka

Jako dziewczynka, Sara uczęszczała do polskiej szkoły podstawowej przez osiem lat, ale bardzo zazdrościła swoim braciom możliwości studiowania Tory. W tym czasie, w tradycyjnych rodzinach żydowskich, to chłopcy zajmowali się intensywną edukacją religijną, a dziewczynki uczyły się jedynie podstaw. Popularne były tłumaczenia na jidysz literatury religijnej dla dziewcząt, lecz Sara pragnęła czegoś znacznie więcej.

Amos – prorok, hodowca trzód i aktywista społeczny

Zanim Amos został wezwany przez Boga do bycia prorokiem, mieszkał w Tekoa, w Judzie i uprawiał ziemię. Był pasterzem i hodowcą trzód. Z tego cichego roliniczego zakątka Bóg pokierował go do północnego sąsiada – Królestwa Izraela – do miasta Bet El. Było to jedno z dwóch głównych miast kultu bałwochwalczego ustanowionych przez pierwszego władcę północnego Królestwa – Jeroboama. Celem ustanowienia Bet El na południu i Dan na północy miastami kultu było powstrzymanie ludności przed pielgrzymkami do Jerozolimy, która od podziału Królestwa po śmierci Szlomo była na terenie wrogiej Judy.

Gertrude B. Elion – chemiczka, farmakolożka i laureatka Nagrody Nobla

Gertrude Belle Elion urodziła się w 1918 r. w Nowym Jorku. Jej rodzice byli imigrantami – ojciec pochodził z Litwy, a matka z Polski. Dzieciństwo spędziła pochłaniając książki i z pasją udzielając się we wszystkich przedmiotach. Na wybór kierunku dalszych studiów miała duży wpływ tragiczna choroba jej dziadka, który zmarł na raka. To wtedy młoda Gertrude postanowiła uczyć się czegoś, co mogłoby jej pomóc w walce z tą straszną chorobą. 

Chajim Nachman Bialik – poeta, tłumacz i wydawca

Chajim Nachman Bialik (חיים נחמן ביאליק) urodził się w małej wsi pod Żytomierzem, na Wołyniu, w 1873 r. Po wczesnej śmierci ojca, wychował go religijny dziadek, u którego otrzymał tradycyjne żydowskie wykształcenie. Jako nastolatek studiował w słynnej wołożyńskiej jesziwie, choć jego pragnieniem było nie tylko wzbogacić wiedzę talmudyczną, ale także zamieszkać w dużym mieście, aby poznawać literaturę europejską. Chajim został zwolennikiem ruchu odrodzenia żydowskiego (Haskali), opuścił jesziwę i przeniósł się do Odessy.

Chana Rachel Werbermacher: cadyk, cudotwórczyni i święta kobieta

Chana Rachel urodziła się we Włodzimierzu Wołyńskim (obecnie na terytorium Ukrainy) ok. roku 1806. Jej ojciec był zamożnym biznesmenem i od początku wiele wysiłku włożył w edukację córki. Była ona bardzo uzdolniona i chłonęła studia nad Torą i Talmudem, wyjaśnienia midraszy i nauk musaru (pism etycznych). Już w młodym wieku Chana Rachel zasłynęła ze swej wiedzy i pobożności, rosła także jej sława jako cudotwórczyni.

Don Isaac Abarbanel: mąż stanu, komentator Tory i filozof

Isaac Abarbanel (יצחק בן יהודה אברבנאל) urodził się w 1437 r. w Lizbonie, w Portugalii. Był synem rabina i od najmłodszych lat studiował Torę. Gdy był jeszcze młodym mężczyzną, jego talent do rozumienia kwestii ekonomicznych i finansowych zaprowadził go na dwór króla Portugalii – Alfonsa V.

Swój pokaźny majątek wykorzystywał, aby pomagać żydowskim jeńcom zagrożonym niewolnictwem. Organizował zbiórki w całej Portugalii i wysyłał listy do majętnych Żydów, aby uzbierać wystarczająco, by wykupić wszystkich jeńców z marokańskiego miasteczka.

Nehama Leibowitz: Nauczycielka Tory

Nehama Leibowitz to jedna z najwybitniejszych kobiet zaangażowanych w studiowanie i nauczanie Tory. Przez dziesięciolecia była nauczycielką tysięcy Izraelczyków – religijnych i sceptyków, kibucników, studentów i żołnierzy.

Urodziła się w 1905 r. w Rydze, a jej rodzicami byli Mordechaj i Frejda Leibowitz. Wychowała się razem z bratem Yeshayahu (który wyrósł na sławnego i kontrowersyjnego filozofa) w domu przesiąkniętym zarówno tradycją żydowską jak i kulturą świecką.

Raw Jehuda ha-Nasi: przywódca, rabin, redaktor Miszny

Raw Jehuda Ha-Nasi znany jest przede wszystkim jako redaktor Miszny w jej znanej nam dziś formie. Nazywa się go „Rabi”, czy nauczycielem, i „Rabejnu HaKadosz”, czyli “naszym Świętym Rabinem”. Żył w latach 135 – 217 r. n.e. Był jednym z największych przywódców społeczności żydowskiej pod władzą Rzymu.

Raw Jehuda ha-Nasi urodził się osiemdziesiąt lat po zniszczeniu Drugiej Świątyni jako syn rabina Szimona ben Gamliela II. Tradycja uczy, że urodził się w dniu śmierci Rabiego Akiwy, a jego genealogia sięga samego króla Dawida.

Rita Levi – Montalcini: neurobiolożka i laureatka Nagrody Nobla

Profesor Levi – Montalcini była wybuchową mieszanką geniuszu i pasji. Nikt i nic nie były w stanie zatrzymać jej pracy naukowej. Ani konserwatywny w swych poglądach ojciec, ani faszyści Mussoliniego, ani bombardowania aliantów, ani seksizm środowisk naukowych. Jej umysł domagał się odpowiedzi, a dzięki jej wytrwałości i błyskotliwości, dziś badacze różnych chorób o podłożu neurologicznym są bliżej odnalezienia skutecznych form leczenia.

Raw Mosze ben Majmon: Rabin, Lekarz, Filozof…

Rabin Mosze ben Majmon (רבי משה בן מימון), znany też jako Rambam (רמב״ם) lub Majmonides to jeden z najwybitniejszych myślicieli żydowskich. Wszechstronnie uzdolniony i wykształcony, pozostawił po sobie działa z dziedziny filozofii żydowskiej, prawa, myśli talmudycznej, a także medycyny i nauki.

Przewiń do góry